Pradhan Mantri Matru Vandana Yojana: प्रधानमंत्री मातृ वंदना योजना (PMMVY) ही महिलांसाठी अत्यंत फायदेशीर योजना आहे, पण अनेकदा माहितीअभावी गरजू महिला या Government Scheme च्या लाभापासून वंचित राहतात. आता महिलांसाठी एक आनंदाची बातमी आहे! राज्याच्या सार्वजनिक आरोग्य विभागाने या योजनेबाबत एक New Circular प्रसिद्ध केले आहे. या योजनेअंतर्गत पहिल्या आणि दुसऱ्या बाळासाठी गरोदर मातांना थेट ५००० ते ६००० रुपयांची आर्थिक मदत मिळणार आहे. जर तुम्ही किंवा तुमच्या ओळखीत कोणी गरोदर महिला असेल, तर ही सुवर्णसंधी सोडू नका. या योजनेची Eligibility काय आहे आणि पैसे थेट बँक खात्यात कसे येणार? याची सविस्तर माहिती खाली दिली आहे.
Eligibility Criteria: कोणाला मिळणार योजनेचा लाभ?
या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी काही अटी आणि नियम आहेत. हा लाभ कोणाला आणि किती मिळतो, हे समजून घेणे महत्त्वाचे आहे:
First Child (पहिले आपत्य): जर महिलेला पहिले बाळ होणार असेल, मग तो मुलगा असो किंवा मुलगी, तरीही या योजनेचा लाभ मिळतो. यासाठी ५००० रुपयांची मदत दिली जाते.
Second Child (दुसरे आपत्य): इथे नियम थोडा वेगळा आहे. जर महिलेला दुसरे आपत्य ‘मुलगी’ झाली, तरच तिला दुसऱ्या वेळी लाभ मिळतो. दुसऱ्या वेळी मुलगी झाल्यास 6000 Rupees ची मदत मिळते.
टीप: जर पहिले बाळ मुलगा आहे आणि दुसरे बाळही मुलगा झाला, तर दुसऱ्या बाळासाठी हा लाभ मिळत नाही. मात्र, दुसरी मुलगी असल्यास लाभ नक्की मिळतो.
Payment Structure: पैसे हप्त्यांमध्ये कसे जमा होतात?
सरकार ही मदत गरोदर मातेचा Diet Plan (पोषण आहार) आणि औषधोपचार व्यवस्थित व्हावा, यासाठी देते. हे पैसे एकरकमी न मिळता टप्प्याटप्प्याने (Installments) मिळतात:
1st Installment (₹३०००): गर्भधारणा झाल्याची नोंदणी सरकारी दवाखान्यात केल्यावर, ६ महिन्यांच्या आत पहिला हप्ता म्हणून ३००० रुपये जमा होतात.
2nd Installment (₹२०००): बाळाचा जन्म झाल्यानंतर आणि त्याचे प्राथमिक Vaccination (लसीकरण) पूर्ण झाल्याची नोंद झाल्यावर दुसरा हप्ता म्हणून २००० रुपये दिले जातात.
3rd Installment: काही विशिष्ट अटींनुसार (जसे की पूर्ण लसीकरण) उर्वरित १ हजार रुपयांचा लाभ दिला जातो. (एकूण रक्कम ५००० ते ६००० पर्यंत जाते).
Required Documents: अर्जासाठी कोणती कागदपत्रे लागतील?
या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी खूप जास्त कागदपत्रांची गरज नाही. फक्त खालील Documents जवळ असणे आवश्यक आहे:
Aadhaar Card: लाभ घेणाऱ्या महिलेचे आधार कार्ड.
Bank Account: आधार कार्डला लिंक (Link) असलेले स्वतःचे बँक खाते. (पैसे DBT द्वारे थेट खात्यात येतात, त्यामुळे लिंक असणे बंधनकारक आहे).
Registration Proof: सरकारी आरोग्य केंद्रात गर्भधारणा नोंदणी केल्याचा पुरावा (MCP कार्ड).
Birth Certificate: बाळाचा जन्म झाल्यानंतर जन्माचा दाखला.
Registration Process: अर्ज ऑनलाईन करायचा की ऑफलाईन?
सुरुवातीला या योजनेचे अर्ज Online Process द्वारे भरले जात होते. मात्र, काही ठिकाणी चुकीची माहिती भरून गैरव्यवहार झाल्याचे निदर्शनास आल्याने सरकारने ऑनलाईन सुविधा बंद केली आहे.
कुठे संपर्क साधावा?: तुम्हाला अर्ज करायचा असेल, तर तुमच्या गावातील Anganwadi Sevika (अंगणवाडी सेविका), आशा वर्कर किंवा जवळच्या प्राथमिक आरोग्य केंद्रात (PHC) संपर्क साधा.
Offline Application: अंगणवाडी सेविका तुमचा फॉर्म भरून देतील आणि पुढील प्रक्रिया पूर्ण करतील. हाच सर्वात सुरक्षित आणि खात्रीशीर मार्ग आहे.
Helpline Number: तुम्हाला काही अडचण आल्यास किंवा तक्रार असल्यास तुम्ही सरकारच्या 1408 या हेल्पलाइन नंबरवर कॉल करू शकता.
सारांश (Conclusion)
गरोदरपणात महिलांना चांगला आहार आणि औषधोपचार मिळावा, यासाठी ही Central Government ची अतिशय महत्त्वाची योजना आहे. त्यामुळे आताच तुमच्या जवळच्या अंगणवाडीत जाऊन नोंदणी करा. उशीर झाल्यास लाभ मिळत नाही, त्यामुळे वेळेत अर्ज करा.
अस्वीकरण (Disclaimer)
Note: या लेखातील माहिती सार्वजनिकरित्या उपलब्ध असलेल्या स्त्रोतांवर आणि व्हिडिओ अपडेट्सवर आधारित आहे. योजनेचे नियम, रक्कमेचे स्वरूप आणि अटींमध्ये शासन निर्णयानुसार बदल होऊ शकतात. अचूक माहितीसाठी आणि अर्जासाठी वाचकांनी आपल्या जवळच्या अंगणवाडी केंद्राशी किंवा शासकीय रुग्णालयाशी संपर्क साधावा.
