Ladki Bahin Yojana 16th Installement : सध्या सर्वत्र निवडणुकीचे वारे वाहत असताना ‘लाडकी बहीण योजने’च्या लाभार्थी महिलांच्या मनात दोनच प्रश्न घर करून आहेत. पहिला म्हणजे, “आचारसंहिता लागल्यामुळे नोव्हेंबरचे पैसे अडकणार तर नाहीत ना?” आणि दुसरा म्हणजे, “एका घरात सासू आणि सून दोघींनाही लाभ मिळणार का?” अनेक ठिकाणी चुकीच्या माहितीमुळे महिलांमध्ये गोंधळ उडाला आहे. आजच्या या लेखात आपण ‘रेशनींग कार्ड’चा नियम आणि पैशांच्या वितरणाचे अंतिम सत्य (Fact Check) जाणून घेणार आहोत, जेणेकरून तुमचे नुकसान होणार नाही.
सविस्तर लेख.
नोव्हेंबरचे पैसे: निवडणुकीचा परिणाम होणार?
नोव्हेंबर महिना संपत आला तरी खात्यात पैसे जमा न झाल्याने महिलांची चिंता वाढली आहे. त्यातच ‘आचारसंहिता’ (Code of Conduct) असल्याने सरकार हात बांधलेले आहेत का? असा प्रश्न विचारला जात आहे.
* वस्तुस्थिती काय? नियमानुसार, ज्या सरकारी योजना निवडणुकीची घोषणा होण्याआधीपासून सुरू आहेत, त्यांचे पैसे वाटप करण्यास सहसा मनाई नसते. त्यामुळे ही योजना बंद पडलेली नाही.
* पैसे कधी येणार? सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, नोव्हेंबरच्या शेवटच्या २-३ दिवसांत किंवा काही तांत्रिक कारणे उद्भवल्यास डिसेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात पैसे जमा होण्याची दाट शक्यता आहे. त्यामुळे बहिणींनी अफवांवर विश्वास न ठेवता निश्चिंत राहावे.
‘एक कुटुंब’ कोणाला म्हणायचे?
एका घरात ३-४ महिला असतील तर सर्वांना पैसे मिळतील का? याचे उत्तर मिळवण्यासाठी तुम्हाला तुमचे ‘रेशन कार्ड’ तपासावे लागेल. शासन तुमच्या घराच्या भिंती पाहत नाही, तर रेशन कार्ड पाहते.
* नियम: एका रेशन कार्डवर जास्तीत जास्त दोनच महिला अर्ज करू शकतात.
* पात्रतेचे सूत्र: या दोन महिलांपैकी एक ‘विवाहित’ आणि दुसरी ‘अविवाहित’ (वय २१ च्या पुढे) असणे बंधनकारक आहे.
३. सासू आणि सून: दोघींनी अर्ज केल्यास काय होईल?
हाच तर खरा कळीचा मुद्दा आहे! अनेक घरात सासू आणि सून दोघींनीही फॉर्म भरले आहेत. पण इथेच मोठी चूक होत आहे.
* कारण: सासू आणि सून या दोघीही ‘विवाहित’ (Married) या कॅटेगरीमध्ये येतात.
* परिणाम: शासनाच्या नियमाप्रमाणे एका रेशन कार्डवर दोन विवाहित महिलांना लाभ देता येत नाही. त्यामुळे, कायदेशीररित्या सासू आणि सून या दोघी एकाच वेळी एकाच कार्डवर लाभ घेऊ शकत नाहीत. (याउलट, सून आणि तिची अविवाहित मुलगी किंवा नणंद पात्र ठरू शकतात).
सावधान: लोभापायी हातातील पैसे गमावू नका!
“कदाचित सिस्टमला कळणार नाही आणि दोघींना पैसे मिळतील,” या आशेने जर सासू आणि सून दोघांनीही e-KYC केली असेल, तर तुम्ही Risk घेत आहात.
* कारवाई: जेव्हा सिस्टम डेटा चेक करेल आणि एकाच रेशन कार्डवर दोन विवाहित महिला आढळतील, तेव्हा शासन दोन्ही फॉर्म रद्द (Reject) करू शकते.
* शहाणपण कशात? दोघींचे नुकसान करून घेण्यापेक्षा कुटुंबात चर्चा करा. कोणाला पैशांची जास्त गरज आहे ते ठरवा आणि फक्त एकीचीच e-KYC करा. जेणेकरून दरमहा १५०० रुपये घरात येणे सुरू राहील.
थोडक्यात सांगायचे तर (Conclusion)
निवडणुकीमुळे पैसे थोडे उशिरा येतील, पण नक्की येतील. मात्र, e-KYC करताना घाईगडबड करू नका. सासू-सुनेच्या नादात एकाच रेशन कार्डवर दोन विवाहित महिलांनी अर्ज भरू नयेत, अन्यथा हाती काहीच लागणार नाही. एकीची निवड करा आणि लाभ सुरक्षित करा.
अस्वीकरण (Disclaimer)
टीप: सदर माहिती ही उपलब्ध बातम्या आणि सध्याच्या प्रशासकीय नियमांच्या अभ्यासावर आधारित आहे. निवडणूक आचारसंहितेमुळे वितरणाच्या तारखांमध्ये बदल होण्याचा अधिकार शासनाकडे राखीव आहे. तसेच, योजनेचे निकष आणि e-KYC चे नियम हे शासनाच्या अंतिम धोरणावर अवलंबून असतील. अधिकृत माहितीसाठी वाचकांनी ‘मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजने’च्या अधिकृत संकेतस्थळावर (ladakibahin.maharashtra.gov.in) खात्री करावी. कोणत्याही निर्णयापूर्वी अधिकृत स्रोतांची पडताळणी करावी.
